Aanleiding en context
De belasting op de inname van het openbaar domein voor uitstalramen en automaten bestaat reeds geruime tijd. Tijdens deze legislatuur is er bewust gekozen om de bestaande belasting op de inname van het openbaar domein op te splitsen in afzonderlijke belastingen per type gebruik, zoals terrassen, uitstalramen en automaten, werfinrichtingen en speciale handelsuitbatingen. Deze opsplitsing verhoogt de transparantie, zorgt voor een duidelijke afbakening van het toepassingsgebied per categorie en maakt een meer gerichte en correcte toepassing van de belasting mogelijk.
Rechtvaardiging van de belasting
De invoering van een afzonderlijke belasting op de inname van openbaar domein door uitstalramen en automaten is gerechtvaardigd omdat het openbaar domein eigendom is van de gemeenschap en in principe bestemd is voor algemeen gebruik. Wanneer een private onderneming het domein inneemt voor commerciële doeleinden, wordt het publiek gebruik beperkt. Het is dan billijk dat hiervoor een financiële vergoeding wordt gevraagd, zodat de gemeenschap niet benadeeld wordt.
Daarnaast brengt het gebruik van openbaar domein voor uitstalramen en automaten bijkomende kosten met zich mee voor onderhoud, reiniging, toezicht en soms herstellingen. De belasting zorgt ervoor dat deze kosten niet volledig door de algemene belastingbetaler worden gedragen, maar door de gebruikers die het extra gebruik veroorzaken.
Doelstellingen en effecten
De maatregel bevordert een gelijkwaardige behandeling van alle handelszaken en creëert rechtszekerheid door een uniforme regeling. Bovendien heeft de belasting een regulerend effect: ze voorkomt een ongecontroleerde uitbreiding van uitstalramen en automaten die het straatbeeld, de toegankelijkheid en de veiligheid kunnen aantasten. Tot slot dragen de inkomsten uit deze belasting bij aan de financiële draagkracht van de gemeente, waardoor investeringen in openbare infrastructuur en leefbaarheid mogelijk blijven.
Het Decreet over het Lokaal Bestuur van 22 december 2017, in het bijzonder de artikelen 40, 41, 285, 286, 287, 288 en 330;
De Grondwet, in het bijzonder artikel 170 §4;
Het decreet van 30 mei 2008 betreffende de vestiging, de invordering en de geschillenprocedure van de provincie- en gemeentebelastingen, en latere wijzigingen;
Het wetboek van de minnelijke en gedwongen invordering van fiscale en niet-fiscale schuldvorderingen van 13 april 2019;
Het wetboek van de inkomstenbelasting 1992.
Reglement inname van het openbaar domein, waarvan de laatste gecoördineerde versie goedgekeurd werd door de gemeenteraad van 21 december 2020;
Het bestaande reglement werd geëvalueerd. Sommige teksten zijn verbeterd omwille van de leesbaarheid en worden niet nader toegelicht.
Definities:
Om de rechtszekerheid te verhogen en de informatie voor belastingplichtigen gemakkelijker toegankelijk te maken, worden een aantal definities die reeds zijn opgenomen in het reglement inzake inname van het openbaar domein – waaronder de procedure voor het indienen van een aanvraag – expliciet overgenomen in het belastingreglement. Het gaat onder meer om definities van openbaar domein, openbare weg, gemeenteweg, gewestweg, obstakelvrije doorgang en aanvrager. Door deze begrippen ook in het belastingreglement op te nemen, wordt de vindbaarheid van essentiële informatie verbeterd en wordt een uniforme interpretatie gewaarborgd.
Belastingplichtige:
De belasting is verschuldigd door de persoon die een vergunning heeft aangevraagd en het uitstalraam of de automaat uitbaat. Ook bij onrechtmatig gebruik blijft de belastingplicht bestaan, om misbruik te voorkomen en gelijke behandeling te waarborgen. Indien de uitbater niet bekend is, wordt de eigenaar van het onroerend goed aangesproken, zodat de inning verzekerd blijft. Wanneer er meerdere belastingplichtigen zijn, geldt hoofdelijke aansprakelijkheid om de effectieve betaling van de belasting te garanderen.
Tarieven:
Het tarief houdt rekening met het feit dat de inname van het openbaar domein een privaat economisch voordeel oplevert. Door een berekening per vierkante meter per dag wordt een proportionele bijdrage gevraagd, afgestemd op de omvang en duur van het gebruik.
Het afronden van elk gedeelte van een vierkante meter naar een volle meter voorkomt discussies en vereenvoudigt de berekening, wat de transparantie en uitvoerbaarheid van de belasting bevordert.
De minimumaanslag van € 25,00 per belastbaar feit garandeert dat ook bij zeer beperkte innames een redelijke bijdrage wordt geleverd aan de kosten die de gemeente maakt voor beheer, onderhoud en toezicht op het openbaar domein. Dit voorkomt dat de inning disproportioneel duur wordt in verhouding tot het verschuldigde bedrag.
Het tarief is niet louter symbolisch, maar beoogt een bijdrage aan de gemeentelijke kosten én stimuleert een zorgvuldig gebruik van het openbaar domein. Het ontmoedigt langdurige of onnodige innames en bevordert een ordelijke inrichting van de publieke ruimte.
Vrijstelling:
Het voorzien van een vrijstelling wanneer de belastingplichtige door een beslissing van het gemeentebestuur in de onmogelijkheid verkeert om het vergunde uitstalraam of automaat te plaatsen, is noodzakelijk om billijkheid en rechtszekerheid te waarborgen. In dergelijke gevallen ligt de oorzaak van het niet-gebruik buiten de wil van de belastingplichtige, waardoor het niet gerechtvaardigd is om de belasting te innen voor een periode waarin geen gebruik van het openbaar domein mogelijk was.
Deze regeling voorkomt dat belastingplichtigen financieel worden benadeeld door administratieve of beleidsmatige beslissingen van de gemeente, en draagt bij aan een transparante en correcte toepassing van het belastingreglement. Door de vrijstelling te beperken tot situaties waarin het gemeentebestuur zelf de inname onmogelijk maakt, blijft de maatregel controleerbaar en wordt misbruik vermeden.
Belastingvermindering voor inname van een uitstalraam of automaat langs een gewestweg:
Het voorzien van een belastingvermindering wanneer een belastingplichtige voor dezelfde inname en dezelfde periode reeds een gelijkaardige gewestelijke belasting moet betalen, is noodzakelijk om dubbele belastingheffing te vermijden en een billijke behandeling van belastingplichtigen te waarborgen. Het zou onredelijk zijn om ondernemers volledig te belasten op gemeentelijk niveau wanneer zij voor hetzelfde gebruik van het openbaar domein reeds een gewestelijke heffing voldoen.
Door het bedrag van de gewestbelasting in mindering te brengen van de verschuldigde gemeentebelasting, wordt een evenwichtige verdeling van lasten gerealiseerd. Indien de gewestbelasting gelijk of hoger is dan de gemeentebelasting, wordt geen bijkomende belasting opgelegd, wat transparantie en rechtszekerheid garandeert. Deze regeling voorkomt onnodige financiële druk op ondernemers, bevordert een correcte toepassing van het belastingreglement en draagt bij aan een harmonieuze samenwerking tussen verschillende bestuursniveaus.
Aangifte:
De uitbater is verplicht om jaarlijks aangifte in te dienen voor 20 januari van het jaar volgend op het aanslagjaar.
Bescherming van persoonsgegevens
Op advies van de Data Protection Officer (DPO) is een bepaling toegevoegd over de manier waarop persoonsgegevens met derden worden gedeeld. Indien persoonsgegevens worden doorgegeven, gebeurt dit steeds in overeenstemming met de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).
De gemeenteraad stelt de belasting op de inname van het openbaar domein voor uitstalramen en automaten voor de periode van 01.01.2026 tot en met 31.12.2031, zoals in bijlage aan het besluit gehecht, vast.